Romanya’da yenilenebilir enerji: kaynaklar, resmî rakamlar ve hedefler

Yenilenebilir enerji, doğada kendini yenileyen kaynaklardan elde edilen enerjidir: güneş ışığı, rüzgâr, su, biyokütle ve yer altındaki ısı. Eurostat verilerine göre Romanya’da yenilenebilir kaynaklar 2024 ve 2025’te ülke elektriğinin yaklaşık yarısını üretti, 2026’nın ilk yedi ayında ise bu pay %57,7’ye yükseldi. Isınma ve ulaştırma dahil tüm enerji kullanımında yenilenebilirlerin payı 2024’te %25,4 oldu.

Yenilenebilir enerji nedir?

Bir enerji kaynağı, tüketildiğinden daha hızlı yenileniyorsa yenilenebilir sayılır. Kömür, doğal gaz ve petrol fosil kaynaklardır; Cernavodă’da kullanılan uranyum da sınırlı bir kaynak. Nükleer enerji işletme sırasında CO2 salmaz ve düşük karbonludur, ama yenilenebilir değildir. Ortamdaki ısıyı kullanan ısı pompaları ise Romanya’nın resmî planlarında yenilenebilir teknoloji olarak kabul ediliyor.

Kurulu güç ile üretim arasındaki farkı da bilmek gerekiyor. Kurulu güç (MW), bir santralin belirli bir anda verebileceği gücü; üretim (MWh ya da TWh) ise bir yılda fiilen ürettiği enerjiyi gösterir. Cernavodă’nın 1.413 MW’ı 2025’te 10,1 TWh net elektrik üretti. Bu, kurulu güneş kapasitesi birkaç kat büyük olmasına rağmen raporlanan güneş üretiminin (4,5 TWh) iki katından fazla. Güneş yalnızca gündüz üretiyor, rüzgâr da her zaman esmiyor.

Romanya’nın yenilenebilir enerji kaynakları

Romanya’nın yenilenebilir elektriğinin neredeyse tamamını hidroelektrik, güneş ve rüzgâr üretiyor. Biyokütle daha çok ısınmada önem taşıyor, jeotermalin elektrik üretimine katkısı ise yok denecek kadar az.

Hidroelektrik: en büyük yenilenebilir kaynak

Transelectrica’ya göre hidroelektrik santrallerin kurulu gücü 1 Ocak 2026 itibarıyla 6.688 MW’tı; bu, sistemdeki en büyük yenilenebilir kapasite. Ülkenin en büyük elektrik üreticisi olan devlet kontrolündeki Hidroelectrica, toplam gücü 6,3 GW’ı aşan 188 hidroelektrik santrali işletiyor. Ancak üretim yağışa ve nehir debilerine bağlı: Eurostat’ın net üretim verilerine göre 2024’te 14,0 TWh olan hidroelektrik üretimi 2025’te 12,1 TWh’ye düştü ve 2025, Hidroelectrica tarihinin en kurak yılı oldu. Esneklik için Hidroelectrica, Ocak 2026’da 1.000 MW’lık Tarnița-Lăpuștești pompaj depolamalı santrali için EDF ile ortak girişimi onayladı.

Güneş enerjisi: en hızlı büyüyen kaynak

Romanya 2025’te yaklaşık 2,2 GW güneş kapasitesi kurdu ve kümülatif kapasite yıl sonunda 7 GW’ı aştı; bunun yaklaşık 3,5 GW’ı büyük ölçekli santrallerde. 1 Ocak-21 Ağustos 2026 arasında şebekeye 1.331 MW fotovoltaik kapasite daha bağlandı.

Sıçrama üretimde daha da belirgin: güneşin net elektrik üretimindeki payı 2024’te %7,1’den 2025’te %9,7’ye, Ocak-Temmuz 2026’da %15,1’e çıktı. 2026’nın ilk yedi ayında güneş santralleri 4,2 TWh üretti; bu, 2025’in tamamındaki üretime (4,5 TWh) çok yakın. Büyük ölçekli bir santralin nasıl çalıştığını Romanya güneş santralleri rehberimizde anlatıyoruz; yatırımcılar için göstergeler ise Romanya güneş enerjisi piyasası sayfasında.

Rüzgâr: Dobrogea ve yeni CfD sözleşmeleri

Rüzgâr santrallerinin kurulu gücü 1 Ocak 2026’da 3.136 MW’tı ve Transelectrica’nın modellediği rüzgâr kapasitesinin yaklaşık dörtte üçü Dobrogea’da, Constanța ve Tulcea illerinde bulunuyor. Santrallerin çoğu 2010-2014 arasında kuruldu; 2025’te yalnızca yaklaşık 330 MW eklendi, 2026’da ise 21 Ağustos’a kadar 496 MW daha bağlandı. Üç fark sözleşmesi (CfD) ihale turunda 2,6 GW’ı aşan kara tipi rüzgâr kapasitesine sözleşme verildi. Karadeniz’de 121/2024 sayılı Kanun deniz üstü rüzgâr için çerçeveyi oluşturdu ve 2035 için 3 GW hedef konuldu, ancak bu yazı hazırlanırken henüz imtiyaz ihalesi açılmamıştı. Rüzgâr, 2025’te net elektrik üretiminin %12,8’ini sağladı. En büyük santraller dahil ayrıntılar rüzgâr santralleri rehberimizde.

Biyokütle ve biyogaz

Elektrik üretiminde biyokütlenin rolü küçük: biyokütle, biyogaz ve diğer kaynaklara dayalı santrallerin kurulu gücü 1 Ocak 2026’da 139 MW’tı ve bu santraller 2025’te net elektriğin %0,5’ini üretti. Biyokütlenin asıl ağırlığı ısınmada, özellikle kırsal bölgelerde. Romanya’nın Ulusal Enerji ve İklim Planı’na (NECP) göre biyokütle, 2022’de ülkenin tüm yenilenebilir enerjisinin %56’sını oluşturuyordu; plan, biyokütle sobalarının ağırlıklı olarak ısı pompalarıyla değiştirilmesiyle bu payın 2030’a kadar %34’e inmesini öngörüyor.

Jeotermal enerji

Romanya’nın jeotermal kaynakları var, ancak bunlar elektrik için değil ısı için kullanılıyor. Transelectrica, 1 Ocak 2026 itibarıyla 0,05 MW’lık tek bir jeotermal ünite kaydediyordu; NECP ise bölgesel ısıtmada kullanılan yaklaşık 150 MW jeotermal ısıtma kapasitesinden söz ediyor.

Romanya’nın kurulu gücü ne kadar?

Transelectrica’ya göre Ulusal Enerji Sistemi’ndeki (SEN) santrallerin kurulu gücü 1 Ocak 2026’da 19.178 MW’tı. Yenilenebilir kaynakların payı 13.057 MW, yani toplamın %68’i.

Kaynak	Kurulu güç (MW)	Pay
Hidroelektrik	6.688	%34,9
Rüzgâr	3.136	%16,4
Güneş (lisanslı santraller)	3.094	%16,1
Biyokütle, biyogaz ve diğer	139	%0,7
Jeotermal	0,05	%0,0
Nükleer	1.413	%7,4
Hidrokarbon	2.802	%14,6
Kömür	1.905	%9,9
SEN toplamı	19.178	%100

Kaynak: Transelectrica, 1 Ocak 2026 itibarıyla lisanslı kurulu güç. Aynı belge ayrıca prosümerlerin kurulu gücünü 3.454 MW, depolama tesislerininkini 494 MW olarak veriyor. pv magazine’in tahmini 2025 sonunda toplam güneş kapasitesini 7 GW’ın üzerinde gösteriyordu; sayımlar kapsam ve tarih bakımından farklı.

Nükleer, Cernavodă’daki her biri yaklaşık 700 MW’lık iki üniteden oluşuyor ve normalde Romanya elektriğinin yaklaşık beşte birini sağlıyor (2025’te %21,7). 1. ünite, EIB’nin onayladığı 800 milyon euroluk krediyle 2027-2030 döneminde yenilemeye giriyor. 2026 yazında Tuna’nın debisi çok düşünce santral soğutma suyundan yoksun kaldı ve iki ünite de durduruldu (28 Temmuz ve 13 Ağustos); süreci Romanya’nın nükleersiz geçen ayı analizimizde anlattık.

Romanya’nın elektriğinin ne kadarı yenilenebilir kaynaklardan geliyor?

Cevap hangi göstergeye baktığınıza bağlı. Kamuoyunda dolaşan üç farklı rakamın üçü de doğru:

1. Elektrik üretimindeki pay. Eurostat’ın aylık verilerine göre yenilenebilir kaynaklar net elektrik üretiminin 2024’te %50,0’ını, 2025’te %48,9’unu, Ocak-Temmuz 2026’da %57,7’sini karşıladı.
2. AB kurallarına göre elektrik tüketimindeki pay. Eurostat, AB hedefleri için yenilenebilirlerin brüt elektrik tüketimindeki payını (RES-E) hidroelektrik ve rüzgâr üretimini kurak ya da az rüzgârlı yıllara göre normalleştirerek hesaplıyor: Romanya için 2024’te %47,6, AB ortalaması %47,5.
3. Tüm enerji tüketimindeki pay. Isınma ve ulaştırma dahil edildiğinde yenilenebilirler 2024’te brüt nihai enerji tüketiminin %25,4’ünü karşıladı; bu oran AB ortalaması olan %25,2’nin üzerinde. Rakamın düşük olmasının nedeni, yenilenebilir payının ulaştırmada yalnızca %8,4, ısıtma ve soğutmada %28,1 olması.

Kaynak	2024	2025	Oca-Tem 2026
Hidroelektrik	%29,3	%25,9	%29,4
Rüzgâr	%13,2	%12,8	%12,8
Güneş	%7,1	%9,7	%15,1
Biyokütle ve biyogaz	%0,4	%0,5	%0,4
Yenilenebilir toplamı	%50,0	%48,9	%57,7
Nükleer	%21,0	%21,7	%17,6
Doğal gaz	%17,4	%17,3	%15,6
Kömür	%11,6	%12,1	%9,1
Toplam net üretim	47,8 TWh	46,7 TWh	27,9 TWh

Kaynak: Eurostat, yakıt türüne göre net elektrik üretimi, aylık veriler (nrg_cb_pem), Ekim 2026’da alındı; son aylar revize edilebilir. Petrol ürünleri (%0,1 veya daha az) tabloda gösterilmedi.

2026’daki artışın üç nedeni var: yeni bağlanan güneş santralleri, 2025 kuraklığına göre daha iyi hidroelektrik üretimi ve Cernavodă 1. ünitenin 10 Mayıs-4 Temmuz 2026 arasındaki planlı bakımı nedeniyle azalan nükleer üretim. Prosümerlerin ürettiği ve yerinde tükettiği elektrik raporlanan üretimde yer almıyor, yani güneşin gerçek katkısı tablodakinden büyük.

2026’da neler inşa ediliyor?

Transelectrica, 1 Ocak-21 Ağustos 2026 arasında 2.514 MW yeni üretim ve depolama kapasitesini şebekeye bağladı: 1.331 MW fotovoltaik, 663 MW depolama, 496 MW rüzgâr, 20 MW hidrokarbon santrali ve 5 MW biyogaz. Operatör, Aralık 2026’ya kadar yaklaşık 1.000 MW güneş ve rüzgâr ile yaklaşık 1.000 MW depolamanın daha bağlanmasını öngörüyor; bu bir sonuç değil, projeksiyon. Yatırımcılar için göstergeler Romanya enerji piyasası sayfasında.

• Batarya depolama kapasitesi, Transelectrica verilerine göre Nisan’daki 1.130 MWh’den (599 MW) 1 Ağustos 2026’da 1.975 MWh’ye (989 MW) çıktı; gelir modelini batarya enerji depolama sistemi (BESS) rehberimizde açıklıyoruz.
• Prosümer sayısı, ANRE (Romanya Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu) verilerine göre 31 Ağustos 2026’da 385.791’e, kurulu güçleri 4.282 MW’a ulaştı; bunların 151.040’ında batarya var. Kurallar prosümer rehberimizde.
• Fark sözleşmeleri kapsamında ilk iki turda (Aralık 2024 ve Ağustos 2025) yaklaşık 4,2 GW güneş ve rüzgâra 15 yıllık sözleşme verildi; üçüncü turda (Aralık 2025) buna yaklaşık 316 MW rüzgâr eklendi.
• Şebeke bağlantısı artık asıl eleme noktası: 2026’dan itibaren 5 MW ve üzeri projeler kapasiteyi MW başına 20.000 euro teminatla Transelectrica ihalelerinden alıyor ve ilk ihale 30 Ekim 2026’da başlıyor (ayrıntılar şebeke bağlantısı ve teknik bağlantı onayı (ATR) rehberimizde).
• Teslimat için ortak bir son tarih var: CfD projelerinin sözleşmenin imzalanmasından itibaren 36 ay içinde ticari işletmeye geçmesi gerekiyor, bu yüzden tahsis edilen kapasitenin büyük bölümünün süresi 2028’de doluyor. Yüklenicinin rolünü EPC rehberimizde anlatıyoruz.

Yön nereye: 2025-2035 Enerji Stratejisi ve NECP

Kasım 2024’te kabul edilen 2025-2035 Enerji Stratejisi, 2035’e kadar yaklaşık 24 GW rüzgâr ve güneş kapasitesi ve elektrik tüketiminde %58,5 yenilenebilir payı hedefliyor. Ekim 2024’te güncellenen NECP ise 2030 için brüt nihai enerji tüketiminde %38,3, elektrikte %57,8 yenilenebilir payı hedefliyor ve 2030’da yaklaşık %75’i yenilenebilir olmak üzere 32,3 GW kurulu güç öngörüyor.

Gerçekleşen rakamlarla karşılaştırınca zorluğun nerede olduğu görülüyor. Elektrikte Romanya 2024’te %47,6’dan başlıyor, yani 2030’a kadar yaklaşık on puan daha yol alması gerekiyor. Toplam enerjide ise %25,4’ten %38,3’e giden yol çok daha uzun; üstelik NECP’nin öngördüğü gidişat 2025 için zaten %31’i varsayıyordu. Avrupa Komisyonu en az %41 önermişti, plan ise bu hedefe ulaşmanın zor olduğunu belirtiyor. Farkı ısı pompalarıyla ısınma, elektrifikasyonla da ulaştırma belirleyecek.

Yeşil enerji tüketici ve üretici için ne anlama geliyor?

Romence “energie verde”, yani yeşil enerji, günlük kullanımda yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektrik anlamına geliyor. Tüketici buna iki yoldan ulaşabilir. Birincisi bir tedarikçiyle sözleşme: bir MWh’nin yenilenebilir kaynaklardan geldiğinin kanıtı, enerji piyasası sözlüğümüzde açıkladığımız menşe garantisi. Romanya’da düzenlenen garantiler şimdilik yalnızca yurt içinde kullanılabiliyor; ülke, Avrupa sistemini yöneten AIB’ye 1 Ocak 2027’den itibaren tam üyeliği hedefliyor. İkinci yol, tüketiciyi prosümere dönüştüren kendi üretimi.

Üretici için “yeşil”, destek mekanizmalarına ve elektriğin kaynağı için ödeme yapmaya hazır alıcılara erişim demek. Önceki destek mekanizması yeşil sertifikalara dayanıyordu; 2013’te yapılan kesintiler, devlete karşı kazanılan ICSID tahkim davalarına yol açtı ve bu geçmiş bugün de risk primine yansıyor. Yeni büyük ölçekli projeler elektriklerini fark sözleşmeleri, şirketlerle imzalanan elektrik alım anlaşmaları (PPA) ve OPCOM’un gün öncesi piyasası (PZU) üzerinden, çoğu zaman bu yolları bir arada kullanarak satıyor.

Yenilenebilir enerji Romanya için neden önemli?

Enerji güvenliği. 2026 yazı, sistemin temelinin hava koşullarına ne kadar bağlı olduğunu gösterdi: Tuna’nın düşük debisi Cernavodă’yı durdurdu, Romanya 31 Temmuz’da enerji sektöründe alarm durumu ilan etti ve 11 Ağustos akşamı talebin 2.151 MW’ı ithalatla karşılandı. Yerli yenilenebilir üretim ithalat ihtiyacını azaltıyor, ama daha çok gündüz: Romanya öğle saatlerinde, güneş üretimi yüksek ve fiyat düşükken ihracat yapıyor, pahalı puant saatlerinde ise ithalat yapıyor. Bunu ithalat ve %52’lik yenilenebilir payı analizimizde ele aldık. Depolamanın önemi buradan geliyor.

AB fonları. Romanya, 2024’te ve 2026’nın ilk döngüsünde Modernizasyon Fonu’ndan en fazla kaynak alan ülke oldu; Eylül 2026’ya kadar Romanya’daki yatırımlar için yaklaşık 7,41 milyar euronun ödemesi onaylandı. Fon, CfD programını (3 milyar euro) ve 1 Eylül-30 Ekim 2026 arasında açık olan bağımsız bataryalar için 150 milyon euroluk çağrıyı finanse ediyor.

Fiyatlar. CfD 2. turunda güneş projeleri ortalama 40,46 euro/MWh, rüzgâr projeleri 73,8 euro/MWh sözleşme fiyatı aldı. PZU’da 2025’in aritmetik ortalaması 108,16 euro/MWh oldu. Güneş üretimi gündüz fiyatlarını şimdiden aşağı çekiyor: Mart-Eylül 2026 döneminde her ay puant saatler (9-20) puant dışı saatlerden ucuzdu ve OPCOM’un 2026’da raporladığı 42 haftanın 23’ünde en az bir 15 dakikalık dilim negatif fiyattan kapandı.

Momentum Energy’nin Görüşü

Bize göre artık soru Romanya’nın daha fazla yenilenebilir enerjiye sahip olup olmayacağı değil, bu enerjinin nerede ve günün hangi saatinde kullanılabileceği. Öğle saatlerindeki güneş üretimi, sistemin bu enerjiyi akşama kaydırma kapasitesinden daha hızlı büyüyor. Bu yüzden kazananların, garantili şebeke kapasitesi olan, depolama içeren ve zamanında teslim eden bir EPC ile çalışan projeler olacağını düşünüyoruz.

Alba ilindeki 79 MWp’lik güneş santralinde EPC (mühendislik, tedarik ve inşaat) yüklenicisi olarak çalışıyoruz; işler 1 Ekim 2026’da başladı. Daha önce 1 Mayıs-5 Eylül 2026 arasında Lunca Mureșului’ndeki 13,3 MWp’lik santrali inşa ettik. ANRE 134/2021 sayılı karar kapsamında E1 (tasarım), E2 (uygulama) ve A3 (test) ANRE sertifikalarına sahibiz. Hizmetlerimiz piyasaya giriş, proje geliştirme, EPC, işletme ve bakım (O&M) ve piyasa analizini kapsıyor.

Kaynaklar ve referanslar

Bu yazıda atıf yapılan kurumlar ve belgeler.

1. Transelectrica: Planificarea operațională a funcționării SEN în vara 2026, installed generation capacity at 1 January 2026
2. Eurostat: Net electricity generation by type of fuel, monthly data (nrg_cb_pem), Romania, January 2024 to July 2026
3. Eurostat: Share of energy from renewable sources (nrg_ind_ren), Romania and EU, 2024
4. European Commission: Romania, final updated National Energy and Climate Plan 2021-2030 (October 2024)
5. ANRE (Romanya Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu)
6. Transelectrica (iletim sistemi işletmecisi)
7. OPCOM (Romanya enerji borsası)
8. Avrupa Yatırım Bankası (EIB)
9. Eurostat
10. Hidroelectrica