Romanya enerji piyasası

Ne inşa ediliyor, ne şebekeye bağlanıyor

Romanya'daki yenilenebilir kurulumun en güvenilir tek göstergesi, iletim sistemi işletmecisinin fiilen enerjilendirdiği kapasitedir. Transelectrica, 1 Ocak ile 21 Ağustos 2026 arasında ulusal sisteme 2.514 MW yeni üretim ve depolama kapasitesinin bağlandığını bildirdi: 1.331 MW fotovoltaik, 663 MW depolama, 496 MW rüzgâr, 20 MW hidrokarbon ve 5 MW biyogaz. İşletmeci, Aralık 2026'ya kadar 1.000 MW daha güneş ve rüzgâr ile yaklaşık 1.000 MW depolama öngörüyor; ayrıca Mintia ve Iernut doğal gaz santralleri. Bu bir plandır, sonuç değil ve öyle değerlendiriyoruz.

Karşılaştırma için: Romanya 2025'te yaklaşık 2,2 GW güneş ve yalnızca yaklaşık 330 MW kara rüzgârı ekledi. Kümülatif güneş kapasitesi 2025 sonunda 7 GW'ı geçti; kabaca şebeke ölçekli santraller (yaklaşık 3,5 GW) ile konut ve ticari çatı segmentleri (her biri yaklaşık 1,8 GW) arasında bölünüyor. 2010-2014 arasında kurulan rüzgâr filosu kara kapasitesinde hâlâ baskın; CfD rüzgâr tahsislerinin önemi buradan geliyor.

Gelir kesinliği nasıl sağlanıyor: CfD, PPA ve merchant satış

AB devlet yardımı kuralları kapsamında onaylanan ve Modernizasyon Fonu'ndan 3 milyar euro ile finanse edilen Romanya Fark Sözleşmeleri şeması üç tur tamamladı. 1. tur (Aralık 2024) 1,53 GW, 2. tur (Ağustos 2025) 2.751 MW tahsis etti; yalnızca rüzgâr için yapılan 3. tur (Aralık 2025) yaklaşık 316 MW ekledi. 2. turda güneş ortalama 40,46 EUR/MWh, rüzgâr 73,8 EUR/MWh alım fiyatıyla kapandı; sözleşmeler 15 yıl sürüyor. İkinci yol, CBAM'a bağlı saatlik eşleştirme gereklilikleriyle giderek şekillenen kurumsal PPA'lardır. Üçüncüsü, OPCOM gün öncesi piyasasında merchant riskidir; bu piyasa Ocak 2026'da ortalama 150,51 EUR/MWh, mayısta 109,56 EUR/MWh ve haziranda 122,99 EUR/MWh oldu.

Belirleyici kısıt şebeke erişimi

ANRE'nin (Romanya Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu) 15/2026 sayılı kararı 21 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdiğinden beri, şebeke kapasitesi başvurusu yapanlar talep edilen MW başına 20.000 euro katılım teminatı yatırmak zorunda; karardan önce kayıtlı taleplerin teminatı 14 Temmuz 2026'ya kadar yatırması gerekiyordu. Transelectrica kapasite tahsis prosedürünü Haziran 2026'da güncelledi ve kapasiteyi artık başvuru sırasına göre değil, bölge bazlı rekabetçi prosedürlerle tahsis ediyor. Pratik sonucu, kâğıt üzerindeki rezervasyonların temizlenmesi ve gerçek, teminatlı bir bağlantı noktasının değerinin açıkça ortaya çıkmasıdır.

Depolama, esneklik ve sistemin şekli

Romanya'da batarya depolama Nisan 2026 itibarıyla 1.130 MWh işletme kapasitesini (599 MW) geçti ve 2026'da ağustosa kadar 663 MW daha bağlandı. EBRD, 127 MW / 254 MWh'lik standalone bataryayı büyük ölçüde merchant modelle finanse etti; 120 milyon euroluk bir EBRD kredisi de 342 MW güneş artı 300 MWh batarya projesini destekliyor. Depolama, sistemin şekli nedeniyle önemli: büyük bir hidroelektrik filosu, Cernavodă'daki iki nükleer ünite (1. ünite 800 milyon euroluk EIB kredisiyle finanse edilen 2027-2030 yenileme dönemine giriyor) ve şimdiden negatif fiyat saatleri üreten, artan öğle güneş fazlası.

AB parası: Modernizasyon Fonu

Romanya, 2021-2030 için yaklaşık 6,7 milyar euroluk gösterge niteliğindeki payıyla AB Modernizasyon Fonu'nun en büyük yararlanıcısıdır. Çağrıları Enerji Bakanlığı yürütüyor. Temmuz 2026'da depolama ve akıllı sayaçlara 250 milyon euro tahsis edildi; 150 milyon euroluk standalone batarya çağrısı 1 Eylül 2026'da açıldı, son başvuru 30 Ekim, hedef en az 2.174 MWh, destek MWh başına 69.000 euro ve şirket başına 15 milyon euro ile sınırlı.

Sermaye nereden geliyor

Batı Avrupalı IPP'ler ve fonların yanında Türk sanayi grupları görünür yatırımcılar hâline geldi; yüzlerce megavatlık güneş, rüzgâr ve depolama planları açıkladılar ve Romanya'nın çeşitli illerinde izinli fotovoltaik projeler satın aldılar. Romanya'da yaklaşık 20.000 Türk sermayeli şirket faaliyet gösteriyor ve ikili ticaret 2025'te yaklaşık 13,5 milyar dolara ulaştı. Momentum Energy Türkçe, Romence ve İngilizce yayın yapıyor; hizmet verdiği yatırımcı topluluğu tam olarak bu.

Yatırımcılar için ne anlama geliyor

• Değerlendirmenizi pipeline duyurularına değil, bağlanmış megavatlara ve teminatlı kapasiteye dayandırın.
• Üç gelir yolunu yan yana modelleyin: tur bazında CfD alım fiyatları, saatlik eşleştirmeli kurumsal PPA yapıları ve negatif saatler dahil merchant gün öncesi riski.
• MW başına 20.000 euro teminatı ve bölge bazlı tahsisi, her greenfield proje için giriş bileti sayın.
• Depolama Romanya'da artık merchant koşullarda finanse edilebiliyor; CfD benzeri bir kesinlik varsaymadan önce dengeleme piyasası kurallarını okuyun.
• Modernizasyon Fonu çağrılarının kesin süreleri ve şirket başına tavanları var; takvim, işlem akışını belirliyor.

Momentum Energy'nin görüşü

2026 okumamız şu: Romanya izin piyasasından teslim piyasasına geçti. Kıt kaynak artık lisanslar değil; teminatlı şebeke kapasitesi, deneyimli EPC yüklenicileri ve zamanında gelen ekipman. Bu, gerçek bir bağlantı noktası olan projelerde hızlı hareket edebilen yatırımcıların lehine ve şebeke durumunun bağımsız doğrulanmasını her due diligence listesinin ilk maddesi yapıyor.

Yukarıdaki değerlendirme Momentum Energy'nin görüşüdür ve tablolardaki kaynaklı olgulardan ayrıdır. Yatırım danışmanlığı değildir.