TR
Bir fırsatı görüşünİletişim
Bir masanın etrafında dizüstü bilgisayardaki grafikleri ve basılı raporları inceleyen ekip

Yatırımcılar için

Türk ve Avrupalı yatırımcıların Romanya hakkında sorduğu sorular, tarihli verilerle yanıtlandı.

KısacaRomanya, uluslararası yatırımcılara hızla büyüyen bir yenilenebilir piyasada AB düzenlemesine tabi bir konum sunuyor: üç gelir yolu (15 yıllık CfD, kurumsal PPA ve merchant satış), AB Modernizasyon Fonu desteği ve üretimde sektöre özel yabancı mülkiyet kısıtı bulunmaması. 2026'daki belirleyici kısıtlar, ANRE 15/2026 sayılı karar kapsamında MW başına 20.000 euro teminatla tahsis edilen şebeke kapasitesi ve teslimat: EPC yüklenicileri, ekipman ve 2028 CfD süreleri.

Kimlerle çalışıyoruz

Baretli ve reflektörlü ceketli bir Momentum Energy mühendisi, bir güneş paneli sırası boyunca yürürken
  1. 01

    Yatırımcılar ve altyapı fonları

    Romanya'da sizin için bulunan, geliştirilen, kurulan ve işletilen projeler; her taahhütten önce bir değerlendirme notu ve şirket kuruluşundan işletmedeki santrale tek muhatap.

  2. 02

    Geliştiriciler ve IPP'ler

    İzinli projeleriniz için ANRE (Romanya Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu) E1, E2 ve A3 sertifikasyonlu bir EPC ve O&M partneri; araziden ve izinlerden inşaata hazır seviyeye ortak geliştirme.

  3. 03

    Türk sanayi grupları

    Türkiye'den AB piyasasına geçen gruplar için Romanya tarafında şirket kuruluşu, proje bulma, inşaat ve işletme; Türkçe, Romence ve İngilizce.

  4. 04

    Kurumsal alıcılar ve finansörler

    İnşa hâlindeki veya işletmedeki santraller için teknik muhatap, PPA bağlamı ve yakında üretilen elektriğin satışı.

Romanya piyasasına giriş: alışılmış sıra

Uluslararası yatırımcıların çoğu benzer bir yol izler. Sıra önemlidir, çünkü şebeke durumu ve gelir yolu, herhangi bir hukuki çalışmadan önce projenin değerini belirler.

  1. 01

    Mandayı tanımlayın

    Teknoloji (güneş, rüzgâr, depolama, hibrit), aşama (geliştirme, inşaata hazır, işletmede), büyüklük ve gelir yolu (CfD, PPA, merchant). Romanya'da netlik kazandırır, çünkü pipeline büyük ve dengesizdir.

  2. 02

    Şebeke ve izinler için tarayın

    Teknik bağlantı onayını (ATR), 2026 kurallarına göre kapasite tahsis durumunu ve teminat makbuzlarını doğrulayın; ardından izinler, arazi hakları ve varsa CfD sözleşme koşulları.

  3. 03

    Şirketi ve teslim zincirini kurun

    Projeler genellikle bir Romanya şirketi üzerinden tutulur. EPC yüklenicisini, O&M sağlayıcısını, hukuk ve teknik danışmanları ve gerekirse finansörü erken belirleyin; kıt kaynak teslim kapasitesidir. Momentum Energy şirketi kurar ve EPC ile O&M hizmetini kendi ANRE E1, E2 ve A3 sertifikasyonlarıyla verir.

  4. 04

    Gelir yolunu modelleyin

    CfD alım fiyatlarını şemanın endeksleme koşullarıyla, PPA yapılarını saatlik eşleştirmeyle veya negatif saatler dahil saatlik profillerle merchant riski modelleyin.

  5. 05

    İşlem yapın ve izleyin

    Ön koşullar doğrulanmış olguları yansıtmalıdır. Kapanıştan sonra kurallar, süreler ve fiyatlar değişmeye devam eder; Romanya'da izleme, sahipliğin bir parçasıdır.

Kullandığımız due diligence listesi

Aşağıdaki maddeler, bir Romanya yenilenebilir projesinin değerini en sık değiştiren kalemlerdir. Bunları yayımlıyoruz, çünkü bu soruları soran yatırımcılarla çalışmayı tercih ediyoruz.

  1. 01

    Teknik bağlantı onayı (ATR): geçerlilik, kapasite, bağlantı noktası, gerekli işler ve bunları kimin ödeyeceği.

  2. 02

    Transelectrica'nın 2026 prosedürüne göre kapasite tahsis durumu ve MW başına 20.000 euro katılım teminatının kanıtı.

  3. 03

    Arazi hakları: mülkiyet veya üst hakkı, 17/2014 sayılı Kanun kapsamında ön alım uyumu, kadastro durumu, erişim ve irtifaklar.

  4. 04

    İzinler: imar belgesi, çevre kararı, yapı ruhsatı, ANRE lisans durumu ve kalan geçerlilik.

  5. 05

    Gelir yolu: CfD sözleşme koşulları (alım fiyatı, endeksleme, 36 aylık COD süresi, teminatlar), PPA koşulları (profil, eşleştirme, kredi riski) veya merchant varsayımları.

  6. 06

    EPC ve ekipman: yüklenicinin Romanya'daki geçmişi, ekipman teslim süreleri, AB fonlu projelerde invertör siber güvenlik uyumu, devreye alma dokümantasyon kapasitesi.

  7. 07

    Hibeler: Modernizasyon Fonu veya diğer kamu finansmanı, bağlı yükümlülükler ve geri alım riski.

  8. 08

    Karşı taraflar: geliştiricinin geçmişi, takyidatlar, derdest davalar, ilişkili taraf düzenlemeleri.

  9. 09

    Sistem bağlamı: proje bölgesinde kısıtlama (curtailment) riski, ihracat kapasitesi, depolama seçenekleri.

Türkiye-Romanya koridoru

Romanya'da yaklaşık 20.000 Türk sermayeli şirket faaliyet gösteriyor ve Türk grupları güneş projesi satın almaktan onları inşa etmeye geçti. Koridorun nasıl işlediğini ve Türk gruplarının nasıl girdiğini okuyun.

Türkiye-Romanya enerji yatırımları

Yatırımcıların bize sorduğu sorular

Neden Romanya'da yenilenebilir enerjiye yatırım yapmalı?

Çünkü piyasa AB düzenlemesini, Modernizasyon Fonu'ndan 3 milyar euro ile finanse edilen 15 yıllık bir CfD şemasını, güçlü güneş ve rüzgâr kaynağını, artan elektrik talebini ve 2026'nın ilk sekiz ayında 2.514 MW bağlayan bir şebeke işletmecisini bir arada sunuyor. Yenilenebilirler 2024'te brüt nihai enerji tüketiminin %25,4'ünü karşıladı; dönüşümün daha çok yolu var.

Başlıca riskler neler?

Şebeke kapasitesi ve teslimat. Mayıs 2026'dan bu yana kapasite, MW başına 20.000 euro teminatla Transelectrica prosedürleri üzerinden tahsis ediliyor ve CfD kazanan projelerin çoğu 2028'e kadar ticari işletmeye geçmek zorunda; bu da EPC yüklenicisi ve ekipman talebini yoğunlaştırıyor. Fiyat profili riski (öğle saatlerindeki negatif saatler) ve mevzuat değişikliği sürekli izlediğimiz diğer iki kalem.

Yabancı yatırımcılar Romanya'da enerji projesi ve arazi sahibi olabilir mi?

Projeler genellikle bir Romanya şirketi üzerinden tutulur ve üretim varlıklarında sektöre özel yabancı mülkiyet kısıtı yoktur. Tarım arazisi işlemleri 17/2014 sayılı Kanun'un ön alım prosedürüne tabidir; birçok proje satın alma yerine uzun süreli arazi hakları kullanır.

Romanya'da CfD nasıl işliyor?

Enerji Bakanlığı tarafından rekabetçi ihalelerle verilen 15 yıllık çift yönlü sözleşmelerdir. 2. turda (Ağustos 2025) güneş ortalama 40,46 EUR/MWh, rüzgâr 73,8 EUR/MWh oldu; kazananlar 36 ay içinde ticari işletmeye geçmelidir. Depolama kapsam dışıdır.

Depolama için kamu finansmanı var mı?

Evet. Standalone bataryalar için 150 milyon euroluk Modernizasyon Fonu çağrısı 1 Eylül ile 30 Ekim 2026 arasında açık; destek MWh başına 69.000 euro ve şirket başına 15 milyon euro ile sınırlı.

Kurumsal PPA mümkün mü?

Evet ve CfD şeması dışındaki başlıca korunma aracıdır. CBAM raporlaması olgunlaştıkça alıcılar giderek saatlik eşleştirme kanıtı istiyor; menşe garantileri yeşil tedarik iddialarının temelini oluşturuyor.

Şebeke bağlantısı ne kadar sürüyor?

Bağlantı noktasına, gereken işlere ve kapasite tahsis prosedürünün sonucuna bağlı. Haziran 2026'dan bu yana tahsis bölge bazlı ve rekabetçi; iletim rezervi olan bölgelerdeki projelerin gecikme riski daha düşük.

CfD pipeline'ı için EPC kapasitesi var mı?

2026-2028'in açık sorusu bu. Yaklaşık 4,2 GW'lık kazanan proje benzer teslim tarihlerini paylaşıyor ve uluslararası deneyimli EPC yüklenicisi kıtlığı, finansör ve sektör yorumlarında tekrarlayan bir tema. Sözleşmeli deneyimli yüklenicisi olan projelerin teslim riski belirgin biçimde daha düşük. Momentum Energy EPC hizmetini kendi ANRE E1, E2 ve A3 sertifikasyonlarıyla veriyor ve bir projeyi inşaata hazır seviyeden devreye almaya ve işletmeye taşıyabiliyor.

Romanya'daki yenilenebilirleri hangi finansörler destekliyor?

EBRD ve EIB aktif; EBRD 2026'da ilk büyük merchant standalone bataryayı finanse etti. Yanlarında Romanyalı ve uluslararası ticari bankalar var. Bankaların yer aldığı tek tek finansmanlar analizlerimizde ele alınıyor.

Pazara giriş ne kadar sürer ve ne kadara mal olur?

Şirket yapısına ve proje aşamasına göre değişir. Romanya'da şirket kurmak birkaç hafta sürer; bir projenin takvimini şebeke ve izin durumu belirler, bu yüzden önce onları doğrularız.

Bir Türk yatırımcı için Romanya, Türkiye'den nasıl farklı?

Romanya, AB düzenlemesine tabi ve euro bazlı gelir yolları (CfD, PPA, merchant), AB finansmanı ve AB iç pazarına erişim sunar; izin, şebeke ve arazi çerçevesi farklıdır. Türkiye-Romanya sayfamız karşılaştırmayı ve Türk gruplarının bu adımı nasıl attığını anlatıyor.

İlgili analizler

Sorunuzu bize getirin

Ekibimizle görüşün